Aparaty ortodontyczne

Aparaty ortodontyczne stosujemy do leczenia różnych wad zgryzu. Stomatologia estetyczna stawia pewne wymogi dotyczące wyglądu zębów pacjenta-między innymi zgryz powinien być wyrównany i prosty. Efekt ten można uzyskać dzięki różnym aparatom ortodontycznym, które są przystosowane do różnych problemów zgryzowych, a wybór konkretnego z nich zależy w dużym stopniu od wieku pacjenta. Podstawowe rodzaje aparatów stomatologicznych to:

• aparaty ortodontyczne ruchome (zwane także aparatami wyjmowanymi) – są głównie zakładane dzieciom, którym nie wyrosły jeszcze wszystkie zęby, czyli średnio w wieku od 4 do 11 lat. Aparat ruchomy zbudowany jest z akrylowej płytki i drucianych pętli.

Możliwości korekcyjne tego aparatu są częściowo ograniczone - służy on głównie do korekty wad zgryzu w obrębie szczęki i żuchwy, natomiast przy krzywych, stłoczonych zębach skuteczniejszy jest stały aparat. Aparaty ruchome należy nosić przez wiele godzin w ciągu dnia i leczenie nim trwa przez kilka lat – w zależności od wady zgryzu i wieku pacjenta (im młodsze dziecko tym szybciej);

• stałe aparaty ortodontyczne – zakładane są , gdy dziecko ma kompletne stałe uzębienie, a także u osób dorosłych. Aparat stały składa się z zamków i pierścieni, które są przyklejane specjalnym klejem do szkliwa zębów, a na nich mocowany jest drut. Dzięki temu można wykonać precyzyjne korekty estetyczne oraz wyleczyć różne wady zgryzu w obrębie szczęki i żuchwy. Osoby, które noszą aparat stały muszą pamiętać o szczególnej higienie jamy ustnej, ponieważ za elementami przyklejonymi do zębów bardzo często pozostają resztki jedzenia. Konieczne jest dodatkowe czyszczenie specjalnymi szczoteczkami, nićmi i irygatorem stomatologicznym;
• aparaty wewnętrzne (lingwalne) – są to aparaty ortodontyczne, które przykleja się po wewnętrznej stronie zębów i dzięki temu są całkowicie niewidoczne. Aparaty lingwalne są rodzajem aparatów stałych.

Korzystanie z aparatów ortodontycznych czasami wymaga korzystania ze specjalnych akcesoriów, które pozwalają na większy komfort noszenia i łagodzą nieprzyjemne objawy ( np. obcieranie śluzówki). Niektóre z nich stosuje się ze względów estetycznych lub żeby zaspokoić upodobana pacjenta. Między innymi do akcesoriów ortodontycznych należą:

• ochraniacz na zęby – przy stałych aparatach ortodontycznych, noszonych przez sportowców, wskazane jest, by w pewnych sytuacjach nakładać na zęby tego typu ochronę;
• płytka przedsionkowa – służy m.in. do ćwiczeń mięśnia okrężnego, na rynku dostępne są także płytki przedsionkowe z koralikiem, które przeznaczone są dla pacjentów z dysfunkcją języka;
• ligatury – kolorowe gumki, które zakłada się na zamki;
• łańcuszki służące do zamykania szpar zębami;
• sprężynka –używana jest do otwierania i utrzymywania szpar między zębami;
• szczoteczki do zębów – do czyszczenia aparatów stomatologicznych powinny być używane specjalne rodzaje szczoteczek, np. tzw. szczoteczka wyciorek z bardzo krótkimi i delikatnymi włoskami, które umożliwiają czyszczenie wąskich przestrzeni między aparatem a zębami oraz szczoteczka „pęczkowa” z długą i wąską końcówką;
• szynka relaksacyjna – zapobiega zgrzytaniu i ścieraniu się zębów, oraz odciąża stawy skroniowo-żuchwowe;
• osłonki –mogą być zakładane na odcinek łuku lub zamki, aby zapobiegać podrażnieniu śluzówki;
• wosk – służy do zasłonięcia zamków, które mogą podrażniać błonę śluzową.

Przy aparatach ortodontycznych wymagane jest także używanie specjalnych środków do higieny jamy ustnej – past i płynów do płukania jamy ustnej.

Osoby, które noszą aparat lub planują jego zakup, często poszukują odpowiedzi czy porad na nurtujące ich problemy. Oto niektóre z nich:

• bardzo wiele osób noszących się z zamiarem zakupu aparatu zadaje sobie pytanie, ile kosztuje aparat ortodontyczny stały? Założenie takiego aparatu jest stosunkowo drogie, ponieważ ceny aparatów stałych wahają się od 2 nawet do 5 tys. złotych (aparat metalowy to koszt. ok. 2-3 tys. zł; aparat porcelanowo-kompozytowy kosztuje ok. 3-4 tys. zł; ceny aparatu z kryształu wahają się pomiędzy 4-5 tys. zł);
• zakładanie aparatu jest bezbolesne, ale ból może wystąpić w ciągu pierwszych 7-10 dni po założeniu aparatu w czasie nagryzania; jednak stopniowe przyzwyczajenie do niego powoduje, że z czasem zapomina się o jego istnieniu;
• jeśli chcesz, by twój aparat był jak najmniej widoczny, powinieneś wybrać zamki z półprzezroczystego kryształu; niestety, taki wybór wiąże się ze sporymi kosztami, ponieważ jest to najdroższy rodzaj zamków. Niektóre młode osoby życzą sobie, by ich aparat był jak najbardziej widoczny i proszą o założenie kolorowych gumek na zamki;
• aparatów na zębach nie mogą nosić osoby mające problemy z niektórymi chorobami – np. z nieleczonymi zaburzeniami hormonalnymi czy niewyrównaną cukrzycą, ponieważ korygowanie zgryzu nie przebiega u nich prawidłowo.

Aparaty ortodontyczne retencyjne zakładane są po zdjęciu aparatów stałych. Zabezpieczają one zęby po korekcie przed przesunięciem się ich na dawne miejsce.