Kosmetyki antybakteryjne – kiedy i jak je stosować?

Kosmetyki antybakteryjne to produkty przeznaczone do pielęgnacji ciała, które zawierają składniki posiadające zdolność hamowania wzrostu bakterii na skórze. Niszczą je i uniemożliwiają namnażanie.

Wachlarz kosmetyków antybakteryjnych, które są dostępne w aptekach, ale i drogeriach, jest bardzo szeroki. Są to zarówno kosmetyki antybakteryjne do twarzy, na przykład tonik oczyszczający do cery tłustej, jak i do pielęgnacji ciała, takie jak mydła, żele pod prysznic, dezodoranty czy płyny.

Kosmetyki antybakteryjne mogą być stosowane na większość partii ciała, głównie na ręce, twarz, tułów (np. klatka piersiowa, pachwiny i pachy). Należy unikać aplikowania ich na wrażliwe obszary, takie jak okolice intymne.

Substancje antybakteryjne stosowane w kosmetykach mogą być bardzo różne, tak chemiczne, jak i naturalne.

To na przykład substancje chemiczne, takie jak triclosan, alkohol (np. alkohol etylowy), kwasy organiczne (np. kwas salicylowy, kwas glikolowy i inne kwasy owocowe) czy takie składniki roślinne o właściwościach antybakteryjnych, jak olejki eteryczne (np. olejek z drzewa herbacianego, olejek z oregano, olejek z lawendy) czy ekstrakty roślinne (np. aloes, nagietek, mięta pieprzowa i inne rośliny posiadające zdolność do zwalczania bakterii i łagodzenia stanów zapalnych skóry).

Jak wybierać kosmetyki antybakteryjne?

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kosmetyków antybakteryjnych? Należy decydować się na te, które są bezpieczne i przetestowane dermatologicznie. Produkty te powinny posiadać stosowne certyfikaty.

Warto pamiętać, że stosowanie substancji antybakteryjnych w produktach przeznaczonych do pielęgnacji jest regulowane przez różne przepisy, a niektóre z nich mogą być ograniczone lub zakazane z uwagi na obawy dotyczące zdrowia, lub środowiska.

Kosmetyki antybakteryjne stosuje się, by utrzymać higienę skóry, pozbyć się nieprzyjemnego zapachu (który jest związany z rozwojem bakterii), ale i by zapobiegać infekcjom bakteryjnym.

Kupując kosmetyki antybakteryjne, trzeba pamiętać, że preparaty nie zastępują mycia skóry wodą i mydłem, stanowią jedynie uzupełnienie higieny osobistej. Należy stosować je w dość ściśle określonych przypadkach, nie rutynowo. Warto po nie sięgać:

• przy problemach skórnych związanych z nadmiernym rozwojem bakterii na powierzchni ciała, takich jak na przykład trądzik,
• po kontakcie z zanieczyszczonymi powierzchniami, które mogą być źródłem bakterii (np. po skorzystaniu z publicznych toalet, po powrocie do domu),
• w czasie podróży, gdy dostęp do czystej, bieżącej wody jest ograniczony,
• w miejscach o podwyższonym ryzyku zakażenia (np. w szpitalu, przychodni zdrowia),
• gdy osłabiony jest układ odpornościowy.

Jakie są najczęstsze błędy przy stosowaniu kosmetyków antybakteryjnych? To ich nadużywanie, czyli używanie zbyt częste lub w nadmiernych ilościach, w niewłaściwych sytuacjach, co może prowadzić do eliminowania korzystnych bakterii na skórze.

Błędem jest także stosowanie produktów zawierających szkodliwe składniki podejrzewane o szkodliwość dla zdrowia i środowiska oraz lekceważenie przeciwwskazań (np. posiadanie wrażliwej skóry, alergia).

Czy stosowanie kosmetyków antybakteryjnych jest bezpieczne? Tak, jednak pod warunkiem, że produkty:

• są starannie wybrane,
• nie są nadużywane, tzn. włączane z umiarem i rozsądkiem, wtedy, gdy jest to wskazane, bądź zasadne,
• są używane zgodnie z zaleceniami producenta.

Ma to związek z tym, że zarówno stosowanie agresywnych produktów, jak i używanie ich w nadmiarze może mieć negatywny wpływ na równowagę mikrobiomu skóry, a co za tym idzie, także jej funkcjonalność, wygląd (może np. prowadzić do nadmiernego wysuszania skóry) i kondycję. Co więcej, może to prowadzić do rozwoju odporności bakterii na substancje antybakteryjne. Ponadto niektóre składniki antybakteryjne, takie jak triclosan, mogą być szkodliwe dla zdrowia i środowiska.

Na kosmetyki antybakteryjne szczególnie powinny uważać osoby z wrażliwą skórą lub alergiami. W ich przypadku ich stosowanie może wywołać reakcje alergiczne lub podrażnienie skóry.