Nocne poty – charakterystyka, gruczoły potowe, przyczyny, zapach, diagnostyka i leczenie. Sprawdź, o jakich świadczą chorobach

Nocne poty występują wówczas, gdy u pacjenta występuje nadmierna potliwość w porze nocnej. Sytuacja ta objawia się zawilgoceniem piżamy oraz prześcieradła. Nie zawsze nocne poty związane są z chorobami np. przeziębieniem, grypą (organizm walczący z chorobą w naturalny sposób poci się intensywniej, szczególnie podczas gorączki). Czasem pojawiają się na skutek przyjmowania pewnych środków farmaceutycznych.

Mogą być również skutkiem ubocznym nieodpowiedniego ubioru lub nadmiernie nagrzanego pomieszczenia, w którym śpimy. Jeśli pocenie jest mniej obfite, może być normalnym fizjologicznym zjawiskiem. Problem pojawia się wówczas, gdy staje się ono powodem dyskomfortu nie tylko dla nas, ale również dla osoby, z którą śpimy. Po intensywnym wysiłku na naszej skórze może pojawić się mnóstwo potu. Jednak stan spoczynku, jakim jest sen, nie powinien powodować intensywnego pocenia. Nadmierna potliwość nocna może wynikać również z nieprawidłowo funkcjonującego układu hormonalnego.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Co znaczy nadmierna potliwość przy lekkiej cukrzycy? - odpowiada dr n. med. Anna Błażucka
• Czy duża nadpotliwość ma związek z insulinoopornością? - odpowiada lek. Tomasz Budlewski
• Problem z nadmiernym poceniem całego ciała - odpowiada mgr Violetta Ruksza

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Za pojawienie się nocnych potów odpowiadają gruczoły potowe w naszym ciele. Istnieją dwa rodzaje gruczołów:

• gruczoły potowe apokrynowe - usytuowane są w obrębie mieszków włosowych oraz gruczołów łojowych. Znajdziemy je w dołach pachwinowych, na wzgórku łonowym, w obrębie brodawek sutkowych, odbytu czy okolicy mostka.
• gruczoły potowe ekrynowe - odpowiadają za wydzielanie wodnistego potu. Wyróżnia się ich dwa rodzaje. Pierwszy tym odpowiada za termoregulację organizmu i jest ściśle związany z przewodnictwem cholinergicznym. Drugi typ występuje na dłoniach, pod pachami, na stopach i w okolicach pachwin. Jest zależny od układu adrenergicznego. Gruczoły te są ściśle powiązane z naszymi emocjami, takimi jak stres, lęk.

Nocne poty mogą być objawem otyłości. Często, gdy osoba ma trudności z poruszaniem się, cierpi na nadwagę, ma również większą skłonność do przegrzewania i pocenia się. Nowotwory układu chłonnego, takie jak białaczka, chłonniaki lub ziarnica także mogą być przyczyną nocnych potów. Chorobom towarzyszy także bladość cery, powiększenie węzłów chłonnych i ogólne osłabienie.

Wysoka gorączka również może doprowadzić do pojawienia się nocnych nadmiernej potliwości w godzinach nocnych. Im wyższa temperatura naszego ciała, tym bardziej się pocimy. Nocnemu poceniu się może towarzyszyć spadek wagi, pomimo że nie brakuje nam apetytu, osłabienie, kołatanie serca, drżenie rąk, rozdrażnienie, a niekiedy również wytrzeszcz oczu. Dolegliwości mogą towarzyszyć również takie niepokojące objawy jak: uporczywy kaszel, osłabienie, drżenie mięśni, napady głodu, ból za mostkiem, uczucie niepokoju i duszności.

Przyczyną nocnych potów może być także gruźlica. Chorobie towarzyszy uporczywy kaszel, stan podgorączkowy i skoki temperatury. Nocne poty przy gruźlicy mogą być bardzo obfite. Przy gruźlicy, gdy poziom cukru nagle się obniża – dochodzi do hipoglikemii– pojawia się pocenie, przyspieszone tętno i drżenie mięśni. Innymi objawami cukrzycy mogą być w tym przypadku również zawroty głowy i uczucie głodu.

Bardzo poważną przyczyną nocnych potów jest także rak trzustki. Wraz z poceniem osoba chora odczuwa drżenie mięśni, osłabienie, nerwowość i napady głodu.

Guzy mózgu to wszelkie obce dla mózgu struktury, w tym nowotwory, których rozrost powoduje wzrost ciasnoty śródczaszkowe. To właśnie one w wielu przypadkach odpowiadają za pojawienie się nadmiernej potliwości w porze nocnej.

Niepokojące może być także pocenie tylko jednej strony ciała. Takie objawy mogą wskazywać na zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego. Nocne pocenie pojawia się także przy akromegalii. Choroba ta objawia się pogrubieniem palców, wydłużeniem żuchwy i stóp. Bardzo silny i piekący ból za mostkiem oraz nagle zlanie potem mogą świadczyć o zawale.

Na pojawienie się nadmiernej potliwości nocnej mogą wpływać również zaburzenia hormonalne takie jak nadczynność tarczycy, moczówka prosta. Wzmożone pocenie nocne może pojawić się także na skutek choroby refluksowej, obturacyjnego bezdechu sennego. Z problemem nadmiernej potliwości nocnej borykają się również kobiety w okresie menopauzy. Zwykle jednocześnie pacjentki narzekają na drżenie rąk, kołatanie serca, bóle głowy, wahania nastrojów.

Poty nocne mogą wskazywać również na... ciążę! Elementy mózgu odpowiedzialne za regulowanie temperatury ciała reagują na zmiany hormonalne. Sytuacja ta powoduje, że kobieta zaczyna bardziej się pocić.

Wśród innych przyczyn nocnych potów warto wyróżnić również schorzenia reumatologiczne, zespół przewległego zmęczenia, pasożyty (owsiki, lamblie), zaburzenia lękowe, boreliozę, wirus HIV lub powodowaną nim chorobę AIDS.

Należy pamiętać, że winne mogą być niektóre środki farmakologiczne - leki antydepresyjne i sterydowe mogą dawać takie skutki. Nocne poty, jeśli nie towarzyszy im nadpotliwość za dnia, mogą świadczyć o nieprawidłowej pracy organizmu. Jeśli występują one u nas regularnie, warto przyjrzeć się swojemu zdrowiu i jak najszybciej wybrać się do lekarza.

Chorobę możemy rozpoznać nie tylko po objawach towarzyszących nocnemu poceniu się, ale także po samym zapachu potu. Pot, który pachnie jak mocz, może świadczyć o niewydolności nerek. Kiedy zapach przypomina bardziej świeżą wątróbkę, świadczą o niewydolności wątroby. Zapach nocnego potu przypominającego nieświeże piwo może potwierdzić gruźlicę, jeżeli pot pachnie jak świeży chleb, wówczas możemy cierpieć na dur brzuszny. Gnijące owoce mogą świadczyć o cukrzycy.

Powyższe objawy i zapach nocnych potów może wskazywać na poważne dolegliwości, których nie należy bagatelizować. Im wcześniej zgłosimy się do lekarza, tym szybciej będzie można podjąć odpowiednie leczenie.

Aby wdrożyć leczenie nocnych potów, niezbędne jest znalezienie podstawowej przyczyny tego problemu. Zupełnie inaczej leczy się chorobę podstawową o nazwie gruźlica, a inaczej cukrzycę. Prawidłowe i skuteczne leczenie choroby podstawowej bardzo często pozwala wyeliminować lub choćby zmniejszyć problem nadmiernej potliwości.

W diagnozowaniu nocnych potów pomagają badania laboratoryjne takie jak morfologia krwi z oznaczeniem TSH, OB, CRP, wskaźniki ukazujące czynność nerek oraz wątroby. Lekarz może zlecić wykonanie również badań wskazujących na poziom beta2-mikroglobuliny, witaminy D, dehydrogenazy mleczanowej. W niektórych przypadkach zalecane jest również wykonanie badania ultrasonograficznego jamy brzusznej czy klatki piersiowej.

Niezdiagnozowanie przyczyny nocnego pocenia może doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia. Dlatego lepiej nie lekceważyć tej dolegliwości. Choć problem może wydawać się dla chorego krępujący, dla specjalistów to tylko jeden z wielu objawów dolegliwości, z których większość można skutecznie leczyć.