Rezorcyna w kosmetyce – właściwości, zastosowanie

Rezorcyna w kosmetyce ma bez wątpienia duże znaczenie. Ma to związek z jej wyjątkowymi właściwościami. Przede wszystkim ten organiczny związek z grupy fenoli o działaniu keratolitycznym rozpuszcza i złuszcza zrogowaciałą warstwę naskórka, wspomagając odnowę komórkową oraz prawidłowe funkcjonowanie skóry.

Rezorcyna powstaje na drodze syntetycznej. Jej strukturę tworzą dwie grupy karboksylowe. W kosmetykach można ją znaleźć na etykiecie jako INCI: Resorcinol. Występuje zwykle w stężeniach od 5 do 10 proc. lub jako roztwory wodne, etanolowe oraz mieszane w stężeniach od 1 do 5 proc.

Jakie są właściwości rezorcyny? Pod względem chemicznym jest ciałem stałym. Ma postać kryształków lub płatków o charakterystycznym, drażniącym zapachu. Pod wpływem światła przybierają one ciemnoróżowy kolor. Z kosmetologicznego punktu widzenia ważne jest, że dobrze rozpuszcza się w wodzie i alkoholach.

Omawiana substancja, nazywana również rezolcynolem, jest składnikiem aktywnym, którego działanie uzależnione jest od stężenia. Ponieważ wykazuje właściwości drażniące, stosuje się wyłącznie zewnętrznie w postaci maści i past w stężeniu 5-10 proc. oraz roztworu w stężeniu 1-5 proc. jako lek keratolityczny, grzybobójczy i bakteriobójczy. Wyłącznie używana w odpowiednim stężeniu jest produktem bezpiecznym i skutecznym.

Jak działa rezorcyna? Przede wszystkim substancja:

• hamuje wydzielanie łoju,
• udrażnia ujścia mieszków włosowych i gruczołów łojowych (co zapobiega powstawaniu zmian trądzikowych i zaskórników),
• ujednolica koloryt skóry, rozjaśnia przebarwienia i plamy pozapalne, wyrównuje koloryt skóry,
• wyrównuje strukturę skóry, dzięki czemu niweluje bądź zmniejsza widoczność blizn potrądzikowych i niedoskonałości,
• ma działanie zmiękczające i nawilżające naskórek,
• wspomaga walkę z oznakami starzenia,
• rozpuszcza twardy, zrogowaciały naskórek,
• ma właściwości ściągające,
• reguluje funkcje skóry,
• działa przeciwbakteryjnie, grzybobójczo, antyseptycznie.

Rezorcynę można znaleźć w wielu produktach kosmetycznych, głównie przeznaczonych do pielęgnacji skóry trądzikowej, tłustej, mieszanej, zaskórnikowej oraz zmagającej się z bliznami potrądzikowymi.

To również składnik produktów do pielęgnacji stóp (doskonale sobie radzi ze zrogowaciałymi, twardymi piętami), farb do włosów (pełni funkcję utleniacza, który pozwala trwale zmienić kolor włosów) czy preparatów do układania włosów.

Wykorzystuje się ją również w profesjonalnych gabinetach kosmetycznych. Stosuje się ją jako spirytus rezorcynowy, tak zwany płyn Jessnera. Można ją również znaleźć w recepturach aptecznych maści, także złożonych lub roztworów.

W czystej postaci rezorcyna należy do substancji szkodliwych, szczególnie dla układu oddechowego oraz błon śluzowych. Jest zaliczana do potencjalnych alergenów. Dlaczego? Rezorcyna w farbach do włosów może podrażniać skórę głowy, a jej długi kontakt ze skórą może powodować wnikanie do krwiobiegu, co w konsekwencji może prowadzić do zatrucia. Podrażnienia mogą także powodować jej opary. To dlatego nie jest stosowana w wysokich stężeniach.

Choć niegdyś rezorcynę traktowano jako środek odkażający w chorobach pasożytniczych, nieżycie jelit oraz żołądka oraz infekcji bakteryjnych, nie wolno jej pić, gdyż ma silne działanie palące. Połknięcie rezolcynolu prowadzi do oparzenia błon śluzowych, bólów i zawrotów głowy, ciężkiej biegunki, silnych drgawek, osłabienia, potów i szumów usznych.

Stosując preparaty z rezorcyną, jak i w kontakcie z substancją należy zachować ostrożność. Co ważne, substancji nie należy stosować:

• w przypadku ciąży oraz karmienia piersią,
• u dzieci,
• na uszkodzoną lub zranioną skórę, ponieważ grozi to ciężkim zapaleniem skóry. Może też wywołać ogólnoustrojowe działanie niepożądane typowe dla fenoli.

Dobra wiadomość jest taka, że resorcinol w produktach kosmetycznych występuje w niskim stężeniu i nie powoduje takich efektów jak substancja w postaci czystej (100 proc.).

Rezorcyna wycofana?

Obecnie na rynku farmaceutycznym brakuje rezorcyny. Surowiec nie został wycofany decyzją GIF, nie wiadomo jednak, kiedy będzie dostępny w aptekach.