Prądy TENS – co to jest, działanie, wskazania, przeciwwskazania

Prądy TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) to potoczne określenie przezskórnej elektrycznej stymulacji nerwów. Jest to jedna z form elektroterapii, którą wykorzystuje się w celu łagodzenia różnego rodzaju bólu, zarówno ostrego, jak i przewlekłego.

Zabiegi TENS często stosowane są jako uzupełnienie leczenia manualnego. Czasem są także jedyną formą terapii. Obecnie wykonywane są w większości gabinetów do fizjoterapii.

Jedną z największych zalet prądów TENS jest ich mała inwazyjność, stosunkowo duże bezpieczeństwo oraz małe ryzyko skutków ubocznych. Ponadto prądy TENS nie wchodzą w interakcję z lekami oraz wspierają hartowanie organizmu.

Zabiegi z wykorzystaniem prądu TENS mogą być pomocne w leczeniu bólu spowodowanego przez wiele schorzeń i stanów. Przezskórna stymulacja elektryczna bywa stosowana, chociażby w łagodzeniu bólu porodowego, masowaniu i wzmacnianiu mięśni, czy w rehabilitacji po różnych urazach.

Najczęściej jednak zabiegi TENS stosowane są w następujących przypadkach:

• bóle pleców, bóle kręgosłupa,
• bóle mięśni i stawów,
• artretyzm, bóle reumatyczne, choroba zwyrodnieniowa stawów,
• bóle po operacjach, złamaniach,
• urazy sportowe,
• ból karku, kręcz szyi,
• bóle menstruacyjne,
• bóle fantomowe,
• przewlekłe bóle miednicy,
• nerwobóle.

Elektrostymulacja mięśni za pomocą prądów TENS odbywa się przy użyciu specjalnych urządzeń, które wykorzystują prądy elektryczne o niskim napięciu.

Na określone miejsca na ciele pacjenta przytwierdza się specjalne elektrody. Po włączeniu urządzenie wysyła przez skórę małe impulsy elektryczne.

Dla powodzenia i bezpieczeństwa zabiegu bardzo ważne jest odpowiednie dobranie dawki prądu oraz właściwe ułożenie elektrod.

Prądy TENS, poprzez stymulację grubych i średniogrubych włókien nerwowych, blokują sygnały bólowe (zakłócenie transmisji wrażeń bólowych). Zabieg TENS powoduje także uwalnianie endorfin, czyli naturalnych substancji przeciwbólowych, które produkowane są przez organizm.

Ile trwa zabieg z użyciem prądów TENS?

Intensywność, częstotliwość trwania impulsów oraz czas pojedynczej sesji zależy od stanu zdrowia i dolegliwości pacjenta. Najczęściej jednak zabieg TENS trwa 30-90 minut.

Choć zabiegi TENS uznawane są za stosunkowo bezpieczne, to jednak nie każdy może z nich korzystać. Przeciwwskazanie do prądów TENS stanowi:

• stymulator, implant elektroniczny, rozrusznik serca,
• choroba nowotworowa,
• zaburzenia psychiczne,
• padaczka,
• stany chorobowe z wysoką gorączką,
• zakrzepica żył głębokich, zaburzenia krwawienia,
• alergia na materiał, z którego wykonana jest elektroda,
• ciąża.

Prądów TENS nie powinno się stosować także w bezpośrednim sąsiedztwie zmian nowotworowych, na uszkodzonej skórze (m.in. rany, krwiaki, obrzęki, zadrapania), w okolicach głowy i szyi oraz oczu.

Pomimo licznych zalet przezskórnej stymulacji elektrycznej, należy mieć na uwadze, że zabiegi mogą powodować pewne skutki uboczne. W przypadku zbyt dużego natężenia prądu może pojawić się podrażnienie, zaczerwienienie, a w skrajnych przypadkach oparzenie.

U pacjentów z alergią na materiały wykorzystane w elektrodach, żelach, czy taśmach może pojawić się także reakcja alergiczna (zwłaszcza reakcja skórna w miejscu mocowania elektrod).