Skład szamponu – czego unikać?

Skład szamponu to kwestia, którą zdecydowanie warto wziąć pod lupę. Dlaczego to ważne? Wybierając kosmetyk do włosów często kierujemy się reklamą, rekomendacjami czy walorami estetycznymi opakowania, także sugerowanym działaniem producenta (np. szampon do włosów suchych, do włosów cienkich czy przetłuszczających się).

Tymczasem nie mniej ważny jest skład szamponu. Każdy kosmetyk, w formule którego obecne są niepożądane substancje, może szkodzić: pogarszać kondycję włosów czy skóry, a także powodować alergię czy zmiany skórne.

Zdarza się, że szkodliwe substancje w składzie szamponu:

• zaburzają wydzielanie łoju,
• uszkadzają powłokę włosa,
• powodują utratę włosów i prowadzą do łysienia,
• wywołać łupieżu,
• skutkować łamliwością włosów,
• prowadzić do przesuszenia skóry głowy oraz jej świądu,
• podrażniać oczy, a nawet płuca,
• może negatywnie wpływać na układ nerwowy.

Podstawowy skład szamponu tworzą dwa składniki szamponu. To to woda (aqua) i surfaktanty, czyli środki powierzchniowo czynne (Sodium Laureth Sulfate, Sodium Coco Sulfate, Cocamidopropyl Betaine), które posiadają zdolność do mieszania fazy olejowej z faza wodną.

Związki powierzchniowo czynne dzielą się na pierwszorzędowe i drugorzędowe (nazywane podstawowymi i wtórnymi). Pierwszorzędowe są odpowiedzialne za tworzenie piany i oczyszczanie z cząstek brudu. Słabo pieniące się surfaktanty są stosowane w celu zmniejszenia podrażnień. Niektóre mają również wpływ na związki kondycjonujące.

Pełny skład szamponu

Choć teoretycznie podstawowy skład szamponu, czyli prosta mieszanka środka powierzchniowo czynnego i wody wystarczyłaby (wodna „mieszanka” składników oczyszczających), by produkt oczyścił włosy z zanieczyszczeń, w kosmetyku obecne mogą być także takie substancje jak:

• zagęszczacze (Sodium Chloride) nadające szamponowi odpowiednia konsystencję,
• konserwanty (Sodium Citrate, benzyl alcohol). Tak na marginesie - każdy szampon musi zawierać konserwanty, ponieważ bez nich po kilku dniach nie nadawałby się do użycia,
• związki kondycjonujące (zmiękczające włosy),
• substancje zmętniające (poprawiające konsystencje),
• stabilizatory piany oraz spieniacze, na przykład gumy (np. guar lub ksantanowa), sarkozyniany i mleczany.
• substancje zapachowe,
• składniki aktywne (np. witaminy, wyciągi z roślin), ale i inne składniki dodawane do szamponów, w celu osiągnięcia jego lepszych właściwości.

Pełny skład szamponu, INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients), jest zwykle rozpisany na opakowaniu. Często lista składników jest naprawdę długa, choć spotyka się także szampony o prostym składzie.

Kolejność składników na opakowaniu jest ułożona od tego, który jest obecny w największej ilości do tego, którego jest najmniej. W przypadku dwóch składników o takim samym stężeniu decyduje kolejność alfabetyczna.

Jakie substancje nie powinny być obecne w formule produktu? Które są potencjalnie szkodliwe? Specjaliści są pewni, że dobry skład szamponu oznacza brak takich składników jak:

• SLS (Sodium Lauryl Sulfate), SLES (Sodium Laureth Sulfate), który jest pochodną ropy naftowej, także Sodium myreth sulfate (SMS), Ammonium lauryl sulfate (ALS),
• alkohole, takie jak Benzyl Alcohol, Isopropyl Alcohol, Ethanol Alcohol, Alcohol Denat,
• Propylene Glycol (Glikol propylenowy), który jest alkoholem otrzymywanym z ropy naftowej, PEG (Glikol Polietylenowy), PPG (Glikol Polipropylenowy),
• MEA, DEA, TEA, mono-, di-, trietanoloamina. W połączeniu ze związkami azotowymi mogą tworzyć nitrozoaminy, które są toksyczne, działają rakotwórczo,
• parabeny - phenoxyethanol, metyloparaben, ethylparaben, propyloparaben i butyloparaben, isobutylparaben.

Dobry szampon powinien być wolny od szkodliwych substancji, ale i zawierać naturalne składniki, które nawilżają i odżywiają włosy (na przykład oleje roślinne czy ekstrakty ziół) czy wzmacniają je oraz zapobiegają ich łamaniu (na przykład keratyna, kolagen i proteiny).

Warto pamiętać, że stosowanie odpowiednich szamponów wpływa nie tylko na kondycję kosmyków czy skóry głowy, ale i funkcjonowanie całego organizmu (nie wprowadzamy do ustroju szkodliwych substancji chemicznych).