Bikram joga – zasady, cele, korzyści i przeciwwskazania

Bikram joga to rodzaj jogi praktykowanej w pomieszczeniu podgrzewanym do temperatury niemal 41 °C, w którym panuje wilgotność sięgająca nawet 50%. Podczas zajęć uczestnicy koncentrują się na sekwencji 26 asan, tradycyjnych technik jogi (Hathajoga).

Pomysłodawcą tego rodzaju jogi był Bikram Choudhury, wielokrotny zwycięzca mistrzostw jogi. Jego nauczycielem był przez lata Bishnu Charan Ghosh, niegdyś wiodący w Indiach jogin i kulturysta. Bikram joga została spopularyzowana w USA na początku lat 70. XX wieku. Pierwszą szkołę otwarto w Bombaju. Dziś jest uprawiana niemal we wszystkich krajach na świecie.

Funkcjonuje kilka terminów opisujących intensywną praktykę jogi w pomieszczeniach, w których panuje wysoka temperatura i zwiększona wilgotność powietrza. Najczęściej używane to: joga Bikram, hot joga i Hot Vinyasa, ale i joga na gorąco. Warto jednak pamiętać, że zasady jogi Bikram są jasno określone i bardzo sztywne. Wyróżniają ją nie tylko okoliczności ćwiczeń, ale i program, czyli wspomniany, specjalnie dobrany i niezmienny zestaw 26 asan. W hot jodze sposób ćwiczenia w dużej mierze zależy od instruktora.

Bikram joga to stosunkowo nowa odmiana jogi. Niezbyt popularna, mało znana w Polsce, przyciąga rzesze fanów na Zachodzie. Na czym polega Bikram joga?

Zajęcia trwają 90 minut. Składają się z cyklu 26 pozycji zwanych asanami. Wykonuje się je dwa razy, zawsze w tej samej kolejności. Co ważne są one na tyle proste, że wykonać je może niemal każdy. Ważne jest, że poszczególne pozycje utrzymuje się nieco dłużej niż tradycyjnie.

Ćwiczeniom fizycznym naturalnie towarzyszą ćwiczenia oddechowe i głęboka koncentracja. Poszczególne pozycje skupiają się kolejno na każdej części ciała. Oznacza to, że praktyka optymalnie stymuluje wszystkie narządy, naczynia krwionośne, mięśnie i ścięgna.

Bikram Choudhury był zdania, że praktyka w podgrzewanym pomieszczeniu:

• ułatwia głębsze rozciąganie i zapobiegania urazom mechanicznym podczas ćwiczeń, ponieważ ciało staje się bardziej giętkie,
• pomaga w ćwiczeniach, szybciej można czynić postępy,
• oznacza łatwiejsze i bezpieczniejsze dla ścięgien wchodzenie w różne pozycje,
• potrzeba mniej czasu na rozgrzewkę,
• zmniejsza stres i napięcia, pozwala szybciej się zrelaksować, zapewnia uczucie głębokiego odprężenia,
• pomaga schudnąć (podczas 90 minut wysiłku można spalić nawet 1000 kcal).

Wytyczne mistrza dotyczą również intensywności światła, wystroju wnętrza, rodzaju materiału ułożonego na podłożu czy muzyki, a właściwie jej braku.

Bikram joga ma stymulować i przywracać zdrowie mięśni, stawów i organów, a także poprawiać krążenie. Dzięki temu ma dbać o formę fizyczną i psychiczną, a także zapobiegać chorobom serca i niewydolności narządów.

Wysoka temperatura i wilgotność tworzą szczególne warunki ćwiczeń – korzyści odczuwa i ciało, i psychika. Bikram joga zwiększa świadomość ciała, łagodzi skutki stresu, wspiera równowagę psychiczną, koordynację i koncentrację. Ponadto wspomaga utratę wagi, wzmaga wydalanie toksyn i poprawia stan skóry.

Zajęcia Bikram joga nie przypadną do gustu każdemu, ale i nie każdy może ją uprawiać. Metoda ta jest nie tylko wymagająca, ale i dynamiczna, stąd wymaga od osób ją praktykujących określonej sprawności i wytrzymałości.

Poza tym podczas zajęć bądź po nich może pojawić się jest uczucie wyczerpania, bezsenność, sztywność, bóle mięśni i kręgosłupa, zawroty głowy, mdłości, podrażnienia skóry, silny głód lub utrata apetytu. Bikram joga, choć uprawiana jest w szczególnych i niekoniecznie sprzyjających warunkach, jest jedną z najprostszych odmian jogi. Nie każdy jednak może uczęszczać na zajęcia. Istnieją bezwzględne przeciwwskazania. Nie można ćwiczyć:

• podczas chemioterapii,
• w ciąży (według Bikrama wyłącznie jej początek),
• przy nadciśnieniu,
• mając wady serca,
• poniżej 14. roku życia,
• w przypadku posiadania cery naczynkowej.

Opinie specjalistów co do bezpieczeństwa tej praktyki są podzielone. Wielu lekarzy potwierdza dobroczynne działanie Bikram jogi, wielu jednak wskazuje na związane zagrożenia. Przed tego rodzaju wysiłkiem ostrzegają zwłaszcza osoby cierpiące na choroby serca, astmę czy choroby reumatyczne.